حسن فراهانى
381
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
يكشنبه 30 مهر 1300 / 23 اكتبر 1921 / 21 صفر 1340 * درگيرى مردم و آژانهاى نظميه در بازار اصفهان در پى درگيرى چند روز پيش يك نفر مسلمان و يك نفر يهودى در بازار اصفهان ، امروز مجددا بازار اصفهان تعطيل بود . متحصنين مىگفتند يهوديان نبايد در بازار مسلمانان مشغول كسب باشند . در ادامهء تحصن ، آژانها خواستند با دخالت در اين ماجرا از اين اقدام جلوگيرى نمايند . 1 بعد از ظهر امروز ، آژانهاى نظميه براى اينكه كسبه بازار را تهديد نمايند ، دكاكين خود را باز كنند ، چند تير تفنگ در بازار شليك كردند ولى اين كار آنها ، هيجان مردم را زيادتر كرد و آژانها مجبور به شليك مجدد شدند . و در نتيجه درگيرىهاى ايجاد شده ، يك نفر آژان كشته و يك نفر مجروح شد . 2 * پناهنده شدن چند روسى به ايران امروز سه نفر مسافر روسى ، دو نفر مرد و همسر يكى از آنان به همراه كودك دوساله خود با لتكاى تركمانى از بادكوبه به بندر جز وارد شدند . از آنجا كه اين مسافرين تذكره نداشتند اداره گمرك درهجز خواست تا آنان را به روسيه بازگرداند اما آنان اظهار نمودند كه از آنجا فرار كردهاند و اگر بازگردانده شوند قطعا تيرباران خواهند شد و اگر مجبور به بازگشت شوند در همينجا ، خودكشى خواهند نمود . ادارهء گمرك آنان را به كارگزارى درهجز فرستاد . از قرار اظهارات آنان در كارگزارى ، در بادكوبه مردم را براى فرستادن به جبهههاى جنگ مسلح مىكردند و آنان براى فرار از اين تكليف مخفى شده و فرار كرده بودند و به هرچيزى غير از بازگشت به روسيه راضى بودند . كارگزارى درهجز آنان را در اختيار نظميه قرار داد و از وزارت امور خارجه خواستار تعيين تكليف شد . پس از ارائه اين گزارش به هيئت دولت ، مقرر شد : اين افراد به سمنان انتقال داده شوند و در آنجا اقامت گزينند . 3 * توقيف ژاندارمهاى فرارى در عشقآباد چهل و شش نفر ژاندارم 4 كه شش نفر از آنان از مرز قهقهه و بقيه به همراه سلطان عزيز اللّه خان از مرز باجگيران 5 ، از ايران فرار كرده و به عشقآباد رفته بودند توسط مأمورين دولتى آنجا دستگير و توقيف شدند . ميرزا حسين خان مسعود كفيل كارگزارى باجگيران نيز در بين توقيفشدگان بود . 6 * اعتراض مجدد روسيه به اقدامات داشناكها در ايران مشاور الممالك اعتراض وزارت امور خارجه روسيه را نسبت به عمليات ارامنه فرقه داشناك در ايران ، به وزارت امور خارجه ايران اعلام كرد . اين ارامنه در قراجهداغ مسلح شده و علنا ضد روسيه مشغول عمليات بودند . 7 * توقيف كالاهاى تجار ايرانى در ارض روم مقدار زيادى از كالاهاى تجار ايرانى در ارض روم 8 توقيف شده و عثمانىها به ازاى هرعدل سى و پنج ليره عوارض عبور مطالبه مىكردند . با توجه به اينكه ، پرداخت مبلغ مزبور براى تجار ميسر نبود ، مخبر السلطنه با ارسال تلگرافى به رئيس الوزراء ، كمك دولت به حل اين مسئله را خواستار شد . 9 * معرفى وابسته بازرگانى سفارت انگليس به وزارت امور خارجه سفارت انگليس ماژور « برنارد تمپل » را به عنوان وابسته دوم بازرگانى به وزارت امور خارجه معرفى كرد . 10 * تقاضاى مشخص نمودن دارايىهاى بانك استقراضى وزارت ماليه طى مراسلهاى از وزارت امور خارجه خواست تا فهرستى كامل از دارايىهاى بانك استقراضى در تهران و ساير شهرها تهيه نموده ، و براى وزارت ماليه ارسال نمايند تا جزو خالصجات دولتى ثبت و ضبط شود . 11